مصاحبه با وحید واحد ،مدیر جشنواره های بین المللی فیلم کوتاه Auburn ، Flexiff و Short Soup در سیدنی استرالیا:
قدم هایی بر جادۀ نمناک
تا ببینیم سرانجام چه خواهد بودن؟
حافظ
آقای وحید واحد از سال 1355 در کشورهایی همچون انگلیس، آلمان و استرالیا زندگی کرده است. از سال 1377 تاکنون، بنیانگذار و مدیرهنری موسسۀ فرهنگی Cinewest و جشنواره های بین المللی فیلم کودک و نوجوان اوبرن (Auburn)، فلکسیف (Flexiff) و شورت سوپ (Short Soup) در شهر سیدنی استرالیا بوده است. وی همچنین در سالهای بین 1382 – 1384 به عنوان نایب رئیس CIFEJ (مرکز بین المللی فیلم های کودکان و نوجوانان) که توسط یونسکو و یونیسف تاسیس شده است به فعالیت پرداخته است. آقای واحد از سال 1383 تا کنون با جشنوارۀ بین المللی فیلم رشد در زمینه های مختلف همکاری داشته و دوبار رئیس هیئت داوران این جشنواره بوده است.
در کنار برگزاری کارگاه آموزشی دو روزۀ آقای واحد، با ایشان گفتگویی انجام دادیم که در ذیل بخشی از آن را مشاهده می کنید.
- شما از چه زمانی فعالیت خودتان را در ایران آغاز کردید؟
من از سال 2002 تا امروز با جشنوارۀ فیلم رشد همکاری داشته ام. (ضمنا مدیر جشنوارۀ بین المللی فیلم کودکان و نوجوانان در سیدنی نیز هستم.) در سال 2004 به عنوان داور در این جشنواره حضور داشتم. همین طور در سال های 2005 و 2007 نیز با این جشنواره به عنوان داور همکاری داشته ام.
- چطور شد که تصمیم گرفتید با ایسفا شروع به همکاری کنید؟
ایسفا از سازمان های جوانی است که آرام آرام نامی برای خود در ایران و حتی ذر سراسر دنیا دست و پا کرده است. من در صدد برگزاری ورک شاپی در ایران بودم که با تشویق ایسفا برای برگزاری این ورک شاپ، رو به رو شدم و به دلیل حضورم در ایران برای جشنوارۀ فیلم رشد، این ورک شاپ را نیز برگزار کردم. در حین صحبت هایی که برای هماهنگی های این ورک شاپ انجام می شد و شناختی که من از ایسفا کسب می کردم، ذر خواست یک مبادلۀ فرهنگی - هنری بین ایسفا و موسسۀ ما، cinewest را دادم، که پذیرفته شد.
- با توجه به این که در ورک شاپ شما یک سری از فیلم های کوتاهی که اخیرا ساخته شده اند را دیدید، آیا پیشرفتی در فیلم های کوتاه ایرانی مشاهده کردید؟ چه از دید مخاطب و چه به لحاظ کیفی و حتی محتوا ؟
از دید مخاطب، فیلم های کوتاه هیچ گاه بازار خوبی نداشته؛ ولی به هر حال همواره مخاطب های خاص خودش را داشته است. در ایران نیز جشنواره های بسیاری هستند که فیلم های کوتاه در آن ها به نمایش گذاشته می شوند. به لحاظ کیفیت، من امسال در جشنوارۀ رشد، فیلم های زیادی دیدم که نسبت به دو سال قبل به لحاظ کیفیت پیشرفت چشم گیری کرده بودند و این به خاطر تکنولوژی ای است که در خدمت فیلمسازان قرار گرفته. مثلا در تصویر برداری یا تدوین؛
اما وقتی در مورد محتوا صحبت می شود، برای هر جشنواره ای یکی از مهمترین مسایلی که به بررسی آن می پردازد، محتواست. من نمی توانم بحثی در این مورد داشته باشم، زیرا برای هر جشنواره ای و هر کشوری، دیدگاه مخصوص به خود وجود دارد که قابل تغییر و بحث نیست.
- برخی بر این باورند که «ساخت فیلم کوتاه، به نوعی تمرینی برای ساخت فیلم بلند است» نظر شما در این باره چیست؟
فیلم کوتاه، به نوعی از فیلم بلند جداست؛ اما بین فیلم هایی که دیده می شود، یک سری از پتانسیل ها مشاهده می شود که برخی از فیلمسازان واقعا دارای ظرفیت هایی برای ساخت فیلم بلند هستند. و شاید از ابتدا با این نگاه فیلم کوتاه را ساخته اند. اتفاقا من به تجربه متوجه شده ام که کسانی که این طور فیلم می سازند، فیلم هایشان مشخص است و مثلا به لحاظ کیفی در سطح بالایی قرار دارند ولی ممکن است که در محتوی آن قدر ها عمیق نباشند.
- دربارۀ پروژۀ کلکتیو یا اشتراکی ای که قرار است با همکاری ایسفا شروع کنید، توضیح دهید.
قرار بود که کسانی که علاقه مند به همکاری بودند تا امروز با من تماس بگیرند؛ و خوشبختانه مورد استقبال قرار گرفت و تا الان ده نفر آمادگی خود را اعلام کردند. فکر می کنم ما اولین کار سینمایی کلکتیو را در ایران پایه گذاری کرده ایم. در واقع کلکتیو از گروهی تشکیل می شود که با هم، هم فکر و هم کارند؛ و برای فیلم هایی که زیر پوشش کلکتیو ساخته می شود، مسئولیت های فیلمسازی را با یکدیگر تقسیم می کنند. فیلمی که توسط این مجموعه ساخته می شود نیز حاصل نگاه، تفکر و اهداف مشترک اعضای این گروه است. قرار است ده سناریو یا طرح بنویسند، سپس من آن ها را از جهات گوناگون (اقتصادی، سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و ...) بررسی کنم و از بین آن ها پنج طرح پذیرفته شود. تقریبا حدود دی ماه سال آینده اجرای این طرح ها به پایان خواهد رسید.
- همکاری این افراد به چه شکلی خواهد بود؟
بستگی به طرح ها خواهد داشت، شاید به دو گروه تقسیم شوند و یا همگی با هم روی هر پنج طرح کار کنند؛ در حال حاضر نمی توانم به صورت دقیق در این باره صحبت کنم تا این که طرح ها آماده شود.
- با توجه به پیشینۀ ایرانی ها در مورد فعالیت های اشتراکی، آیا شما قبلا چنین تجربه ای داشته اید؟
در ایران این اولین تجربۀ من است. اغلب فعالیت های من در ایران به عنوان داور بوده و برگزاری یک سری از ورک شاپ ها. ولی این پروژه حرفه ای تر است، زیرا کسانی که با آن ها همکاری خواهد شد، کسانی هستند که یا به صورت حرفه ای و یا به صورت نیمه حرفه ای کار فیلمسازی را انجام می دهند. من امیدوارم که علیرغم این مسئله، پروژه به ثمر برسد. زیرا این پروژه دارای اهداف مشخصی است و کسانی که می پذیرند و تعهد می دهند، تا در این کار همکاری داشته باشند باید طبق همان اهداف پیش بروند.
- طرح ها قرار است به شکل خاصی باشند؟ برای مثال تجربی، داستانی و یا مستند؟
در ورک شاپ راجع به تعریف های مختلف صحبت شده و فیلم هایی نیز برایشان یه نمایش گذاشته شده است. ولی بستگی به خود اعضا دارد که چه طرح هایی ارایه می دهند و چه فرمی را انتخاب می کنند.
محسن فاتحی
Fatehi.Home@Gmail.com