گزارش دومین نشست مجمع مشاوران هیات مدیره خانه سینما
|
کد خبر: 172
تاریخ خبر: 14/12/1388
|
|
خصوصی سازی در سینما: ممکن یا ناممکن؟
دومین نشست مجمع مشاوران عالی اصناف سینمای ایران ساعت 18 روز سه شنبه 11 اسفنده ما سال 88 در ساختمان وصال خانه سینما برگزار شد . در این نشست که روسای کارگرو های تخصصی سینمایی حضور داشتند، ضمن ارائه گزارش کارگروه های تشکیل شده مصوب نشست نخست، به طرح و بیان دغدغه ها و مشکلات صنفی و کلان سینما پرداختند. محمد مهدی عسگر پور مدیر عامل خانه سینما و رئیس جلسه ضمن اشاره به مساله امنیت شغلی سینماگران که در جلسه گذشته به عنوان دغدغه اصلی دست اندرکاران سینمایی مطرح شد و علی رغم مخالفت برخی از اعضاء بر اولویت این مساله در شرایط کنونی بار دیگر بر اهمیت آن تاکید و ارتقاءضریب امنیت شغلی را به عنوان یک هدف استراتژیک و بلند مدت خانه سینما معرفی کرد. وی در ادامه با اشاره به تشکیل سه کار گروه تخصصی که در جلسه نخست پیشنهاد شده بود، اظهار داشت: دو تا از این کارگروه ها تشکیل جلسه دادند . کارگروه خصوصی سازی و کارگروه تبیین مناسبات خانه سینما با مراکز اعمال حاکمیت تشکیل جلسه دادند اما کارگروه توسعه منابع مالی خانه سینما هنوز جلسه ای تشکیل نداده است. عسگرپور در ادامه به ضرورت تشکیل کارگروه فنی به منظور تنظیم استاندارد های فنی-ملی بمنظور بهره گیری از فنآوری های نوین، اشاره کرد و آقای تقی پور را به عنوان رئیس این کارگروه معرفی و از روسای کارگروه ها در خواست کرد تا درباره نتایج جلسات خود گزارشی به مجمع مشاوران ارائه کنند.
ضرورت تشکیل بنگاه اقتصادی در خانه سینما
مصطفی رزاق کریمی به عنوان رئیس کارگروه خصوصی سازی با اشاره به تشکیل دو جلسه از این کارگروه که در تاریخ های 26 دی و 10 اسفند برگزار شد از سه دیدگاه درباره خصوصی سازی در سینما نام برد: دیدگاهی که نسبت به خصوصی سازی ناامید بوده و معتقد است سینمایی که آغاز و پایانش همه در دست دولت است امکان خصوصی شدن ندارد. رزاق کریمی سپس به موانع موجود در راستای خصوصی سازی سینما اشاره کرد و گفت: یکی از موانع مهم عدم اعتماد متصدیان اعمال حاکمیت به بخش خصوصی در حوزه فرهنگ است و این علی رغم اهداف مصرح در سند چشم انداز 20ساله نظام و اصل 44 قانون اساسی است که بر مشارکت بخش خصوصی در حوزه فرهنگ نیز تاکید می کند . دوم نگرانی از ایجاد یک نوع رانت خواری در بخش خصوصی است که سینما را هم تهدید می کند. رزاق کریمی با توجه به این موانع پیشنهاد کارگروه خصوصی سازی، ایجاد یک موسسه و بنگاه اقتصادی است که منافع آن متوجه همه اهالی سینما باشد.این بنگاه به موازات خانه سینما و با مشارکت همه اصناف می تواند تشکیل شود و از منافع مالی خود در جهت رفاه اعضا مثل بیمه بیکاری، بازنشستگی، صندوق ازدواج و مسکن و ... خدمات رسانی کند. در همین راستا می توانیم از مکانیسم اسپانسرینگ استفاده کنیم تا از منابع مالی سرگردان در جامعه برای شکوفایی سینمای کشور استفاده شود. الان در بخش های بازرگانی و کشاورزی بودجه های بسیار کلانی هستند که اگر درصد بسیار کمی از آنها جذب این موسسه شود تحول جدی در چرخه اقتصادی سینما اتفاق خواهد افتاد.در بخش دولتی نیز منابع مالی بالقوه وجود دارد مثل ردیف بودجه 3 درصدی که از گردش مالی وزارتخانه ها که برای مصارف فرهنگی مکلفند هزینه کنند. یا اخیرا که شنیده شده طرح اهدا هزار وام 50 میلیونی دولت به هنرمندان تصویب شده که فعلا متولی مشخصی ندارد.اگر این بنگاه اقتصادی بتواند این منابع مالی سرگردان را جذب کند می تواند به رونق صنعت سینما کمک شایانی کند. وی در ادامه افزود : این موسسه می تواند به عنوان حلقه واصل بین بخش دولتی و خانه سینما به جذب و مدیریت این سرمایه ها بپردازد و به تدریج به اهالی سینما واگذار کند. وی همچنین خاطر نشان کرد : ما باید مراقب باشیم این موسسه به یک رقیب اقتصادی برای بخش خصوصی سینما تبدیل نشود .
مشکل اصلی سینما نظارت محتوایی سلیقه ای است
اما تقی پور تهیه کننده سینما در ارتباط با سخنان رزاق کریمی گفت: من دقیقا مختصات خصوصی سازی در سینما را متوجه نشدم. اگر منظور از این کار اینست که مالکیت گردش کار در سینما خصوصی باشد که شدنی نیست چون گردش مالی در سینما در اختیار ما نیست. به نظر من مفهوم خصوصی سازی در کشور ما اینست که صاحبان ایده و فکر بتوانند ایده خود را اجرا کنند و به راحتی آن را در اختیار مخاطبان خود قرار دهند. به نظر من مهمترین مشکل بر سر راه سینما ، نظارت محتوایی بر سینماست نه مثلا مشارکت بخش خصوصی در مدیریت سینما. اگر خط قرمزهای اداره کل نظارت و ارزشیابی قانونی و شفاف شود تازه می توانیم به خصوصی سازی در سینما امیدوارم شویم. الان سینمای ما عملا در مسیر عملکرد و ماهیت تلویزیون عمل می کند یعنی بر اساس مضامینی که از آن خواسته شده فیلم تولید می کند.
تقی پور در بخش دیگری از سخنان خود گفت از نظر من سینما یک امر مقدس است به این دلیل که ما در اعوان یک دورانی به سر می بریم که شبیه به دورانی است که خط اختراع شد.اختراع خط در بین النهرین برای انتقال تجربیات بشری به دیگران بوده .در آن زمانی که خط اختراع شد کسی فکر نمی کرد که این ابزار چه تاثیری در زندگی انسان خواهد گذاشت .امروز همین نقش و جایگاه را تصویر پیدا کرده است و ارتباط بین آدمها کم کم دارد به ارتباط تصویری تبدیل می شود. وی همچنین اظهار داشت که خانه سینما نمی تواند همه امور مربوط به سینما را تمشیت کند اما می تواند قله امور سینمایی کشور قرار بگیرد که هر کس خواست در سینما کاری انجام دهد، خانه سینما را به عنوان وزنه در نظر بگیرد و رفتارش را الگو قرار دهد.
تا زمانی که اصل خصوصی سازی در کلیت جامعه اجرا نشود در سینما هم به نتیجه نخواهد رسید.
همایون اسعدیان همین بحث را ارائه ادامه داد و گفت : تا زمانی که اصل خصوصی سازی در کلیت جامعه اجرا نشود در سینما هم به نتیجه نخواهد رسید. لذا به نظر من در شرایط کنونی راهکار های پیشنهادی کارگروه خصوصی سازی چندان مثمر ثمر نخواهد بود. از طرف دیگر وقتی کسی بتواند منابع مالی سرگردان را جذب کند آن را در خدمت پروزه ها و اهداف خود قرار می دهد تا اینکه آن را در اختیار تشکیلاتی قرار دهد که معلوم نیست چه کسانی در آن شریک خواهند بود و چه بسا یک رانت جدیدی به وجود بیاید. اسعدیان در بخش دیگری از سخنان خود گفت : یکی از فوری ترین مسائلی که در شرایط کنونی باید مشخص شود موضع خانه سینما در برابر سیاست های دولت در حوزه سینما است و تعیین اینکه آیا باید با خواست آنها همسو شد یا در برابر مواضع غیر سینمای شان مقاومت کرد.
توانمندی اصناف؛ راهبرد خصوصی سازی
قاسم قلی پور تهیه کننده در صحبت های خود مفهوم خصوصی سازی را مبهم دانست و اعلام کرد : آیا خصوصی سازی یک برنامه است یا یک هدف و مقصد؟ من فکر می کنم اگر در هر حوزه کاری برنامه و افراد توانمندی داشته باشیم دولت ناچار است برنامه ها و کارهای سینمایی خود را به ما سفارش بدهد. سودی هم که از این کار نصیب دولت می شود فرهنگ سازی و اخلاق است. دولت با بخشنامه و دستورالعمل نمی تواند کارگردان تربیت کند و یا فیلم بسازد لذا اگر اصناف خانه سینما توانمند و کارآمد باشند خود به خود محوریت امور را به دست خواهند گرفت. به نظر من تامین منابع مالی دولت برای تولید یک اثر سینمای امری غیر خصوصی محسوب نمی شود .
نحوه ارتباط خانه سینما و معاونت سینمایی شفاف نیست
سید جمال سادتیان تهیه کننده به نوع تعامل خانه سینما با معاونت سینمایی اشاره کرد و گفت: آیا معاونت سینمایی فرمانده است و ما مثل سرباز عمل خواهیم کرد یا اینکه معاونت سینمایی هم از خانه سینما تاثیر می پذیرد و به نوعی تمکین و تعامل دوطرفه برقرار است ؟ به نظر من باید رابطه و مناسبات ما با مراکز دولتی و سیاستگذار دولتی روشن تر این تعریف شود تا ما هم تکلیف خود را بدانیم و بهتر بتوانیم مقصد خود را بشناسیم.
خانه سینما باید در سطح حاکمیت وارد گفتگو شود
علی معلم رئیس کارگروه تبیین مناسبات خانه سینما با مراکز حاکمیتی درباره کارگروه خود گفت: مهمترین عاملی که در حال حاضر و در گذشته دست خانه سینما را در اجرای سیاست های خود می بسته و استقلال آن را کاهش می داده عدم تمکن مالی بوده است. دو سیاست در ارتباط با خانه سینما وجود داشته است یکی حمله از بیرون و دوم از طریق نفوذ از درون که این دومی در سالهای اخیر پر رنگ تر شده است. به نظر من خانه سینما مواضع خود را در برابر حاکمیت باید از سطح همکاران معاونت سینمایی بالاتر ببرد و دولت را در یک عرصه کلان تر ببیند . در واقع خانه سینما نباید مذاکرات و مناسبات خود را محدود به مدیریت پایه و میانی دولت کند. در واقع باید سینما را در سطح ملی ببینیم و نقش خود را در سطح اجتماعی گسترش دهیم. معلم خاطر نشان کرد : در شرایط کنونی مهمترین وظیفه خانه سینما اینست که تکلیف سینمای ایران در برابر آیین نامه ها و مقرارتی که برایش ترسیم یا تحمیل می کنند را روشن کند. در غیر اینصورت سینما وجوه هنری و آزاد منشانه خود را از دست خواهد داد و به یک حرفه و شغل دون پایه سفارشی بدل خواهد شد. وی افزود : اعضای خانه سینما علاوه بر مسائل صنفی دغدغه ملی و کلان سینمای ایران را هم داشته باشند. به عبارت دیگر خانه سینما در کنار پیگیری مطالبات صنفی باید به مسائل کلی سینمایی کشور هم توجه کند و برای آنها راهکار ارائه دهد .
علی معلم افزود: در هر جا که گفتگو و تعامل وجود داشته نتایج مثبت و موثری هم در پی بوده است . ما معمولا قهر می کنیم و خشمگین می شویم به جای انکه گفتگو کنیم. منتها ما باید بتوانیم به لحاظ قانونی یک تریبون قدرتمند داشته باشیم و با قدرت و بر اساس قانون مطالبات خود را از حاکمیت بخواهیم.
اقتدار خانه سینما باید تثبیت حقوقی شود
جواد طوسی منتقد سینما ضمن تایید دیدگاههای علی معلم گفت: باید در جهت اقتدار خانه سینما بستر سازی کرد اما باید مشخص شود که چگونه باید به این هدف رسید و برخی نقاط آسیب پذیر را شناخت. وی تصریح کرد : یکی از نقاط آسیب پذیر خانه سینما عدم تربیت همکاری های درون گروهی و انسجام تیمی است به همین دلیل دیگران از بیرون آن را مصادره به مطلوب می کنند . به نظر طوسی کمیته ها باید در مرحله اول ، اقتدار هرچه بیشتر خانه سینما را پایه ریزی کند برای اینکار یکی از مهمترین راهبردها بستر سازی حقوقی و قانونی است تا خانه سینما یک موقعیت تثبیت شده پیدا کند و بتواند از قابلیت اش به خوبی برای انجام خواسته هایش استفاده کند.
طوسی در بخش دوم سخنان خود تاکید کرد : کارگروها باید با یک برنامه و دستورالعمل مشخص و اجرایی پیش بروند تا خروجی تاثیر گذاری داشته باشند. یکی از اولویت های ما باید هویت مندی بخش خصوصی باشد . بخش خصوصی بدون مخاطب اصلا موضوعیت ندارد و خانه سینما میتواند پل ارتباطی حاکمیت و مردم باشد.وی همچنین به نقش بخش خصوصی و صنفی مثل خانه سینما در بحث اکران اشاره کرد و از اینکه خانه سینما در تعیین مجوز نمایش فیلم ها نقشی ندارد انتقاد کرد.
اجماع درون گروهی نیاز اولیه خانه سینما
ابراهیم مختاری مستندساز در تایید سخنان طوسی و معلم بر اقتدار و اجماع درونی اعضاء و اصناف خانه سینما تاکید کرد و گفت خصوصی سازی در سینما نیز بدون این اجماع درون صنفی میسر نخواهد شد.
ساختار خانه سینما نیازمند جراحی است
ابوالحسن داودی کارگردان ضمن انتقاد از طرح مباحثی که مسائل روبنایی سینماست بر گفتگو حول مسائل ساختاری و زیربنایی خانه سینما تاکید کرد و گفت: وضعیت خانه سینما در برابر دولت در طی این سالها مثل دو شطرنج باز ناشی بوده که حرکاتی را در مقابل هم انجام می دانند که گاهی این حرکات بدون اینکه خود بدانند خیلی درخشان بوده ولی هیچ اتفاقی مهمی هم نیفتاده، برای اینکه فکر حساب شده و دقیق و پیش بینی شده ای پشت قضیه نبوده است. این ساختار ناچار باید که جراحی شود. وی افزود : می تواند نگاه حباب گونه ای به این مناسبات داشت و بدون اصلاح ساختار درونی به گونه ای مسائل را پیش برد اما به نظر من خیلی نمی شود بر این اساس پیش رفت.اساس خانه سینما مبتنی بر یک جمع اضداد است که هیچ وقت نمی تواند به یک وحدت دست پیدا کند. به نظر من خانه سینما سخت نیازمند این جراحی است حتی اگر مدتی هم تحت تاثیر عوارض این جراحی در حالت کما برود. لذا بنظر من در این شرایط تعامل یا حتی مقاومت در برابر خواسته متصدیان دولتی نتیجه مثبتی برای خانه سینما در پی نخواهد داشت.
تذکر آیین نامه ای : پرهیز از کلی گویی
مصطفی شایسته تهیه کننده سینما با انتقاد از طرح مباحث کلی و غیر شفاف که با استعاره و کنایه همراه است از جمع خواست که مصداقی و عینی سخن بگویند تا مشکلات واقعی به شکل دقیق تری تبیین شود. در حالی که قرار است به نتایج عملی برسیم و برای حل مسائلمان بتوانیم نسخه بپیچیم. وی تاکید کرد که به جای مسائل کلی و انتزاعی باید به مشکلات صنفی و ملموس موجود اصناف خانه سینما پرداخت. این رویکرد موجب می شود تا از یکسو نگری و تک بعدی نگریستن در حل و فصل مشکلاتمان دوری کنیم.
اساسنامه خانه سینما نیازمند بازنگری است
دکتر زرین کلک از صنف انیمیشن سازان مهمترین مساله خانه سینما را تعیین هویت حرفه این این اتحادیه دانست و گفت : هیچ یک از اصناف خود را عضو واقعی و تاثیر گذار در خانه سینما نمی شناسند. خانه سینما باید همه اعضای خود را زیر چتر حمایتی قرار دهد و اعضا را به این کانون دلگرم کند تا اعضای دیگر خود را غریبه فرض نکنند و نسبت به فعالیت های خانه سینما بی تفاوت نباشند.وی تاکید کرد خانه سینما باید همه اعضاء و اصناف خود را دور یک میز بنشانند تا آنها احساس کنند که نقش موثری در مدیریت این نهاد صنفی دارند. در واقع اساسنامه خانه سینما به یک تحول و بازنگری به ویژه در چگونگی نسبت با اعضای خود نیازمند است.
اقتدار خانه سینما در گرو وفاق و همکاری اعضاء برای تحقق اهداف اساسنامه خانه سینما است
عسگر پور رئیس جلسه با تاکید بر طرح مسائل مبتلا به خانه سینما باتوجه به شرایط روز و ارائه راه حل های عملی به اختلاف میان صنف تهیه کنندگان اشاره کرد و اظهار داشت: دو صنف مهم خانه سینما یعنی تهیه کنندگان و کارگردانان اگر دچار اختلافات درونی شوند تاثیرات آن ممکن است همه اصناف را تحت تاثیر خود قرار دهد. مثلا انشعاب در صنف تهیه کنندگان به صنوف دیگر هم سرایت می کند و ما شاهد در خواست انشقاق از صنوفی بودیم که واقعا شگفت انگیز بود. متاسفانه این یک بیماری قابل سرایت شده که باید از پیشرفت ان جلوگیری کرد.چرا که در این صورت منافع فردی بر منافع صنفی رجحان پیدا می کند و اصلا خانه سینما از هویت واقعی خود دور می شود. اقتدار خانه سینما در همین همدلی و همکاری بیشتربرای تحقق اهداف مندرج در اساسنامه است.
خانه سینما در شرایط کنونی هم تاثیر گذار است
غلامرضا موسوی تهیه کننده سینما نیز گفت : اینکه خانه سینما به عنوان مجمع اصناف سینمایی کشور باید تشکیلات منسجمی داشته باشد درست اما همین نهاد موجود در 12 ساله گذشته اثرات بیرونی زیادی داشته است. وی تاکید کرد: با همه ضعف ها و کاستی های که ممکن است در خانه سینما وجود داشته باشد همینکه ما می توانیم دور این میز کنار هم بنشینیم یعنی اینکه خانه سینما دارای جایگاه و وزنه ای در ساختار کلی مدیریت سینمایی کشور است و ما می توانیم به تدریج نظر و خواسته خود را به کرسی بنشانیم و تجربه این چند سال هم نشان داده است که این امر، شدنی است. دست کم اگر به همه اهداف خود نرسیم می توانیم به بخشی از آن ها دست پیدا کنیم.
سکانس آخر
در پایان محمد مهدی عسگر پور مدیر عامل خانه سینما و رئیس جلسه اعلام کرد نکات مهم این نشست در جلسه هیئت مدیره مطرح خواهد شد تا برای برخی از موضوعات مطرح شده ، طرح و برنامه ای اجرایی تهیه شود. عسگر پور بار دیگر درخواست کرد که اعضای کارگروه ها با قدرت به کار خود ادامه دهند و با تشکیل جلسات مستمر مطالبات خانه سینما را در بخش های مرتبط دسته بندی و راهکار ارایه نمایند. عسگر پور در پایان یادآور شد که نشست سوم مشاوران عالی خانه سینما در آغاز بهار سال 89 برگزار خواهد شد.
در این نشست علاوه بر اعضای هیات مدیره خانه سینما، مرتضی شایسته، مصطفی شایسته، غلامرضا موسوی، جواد طوسی، ایرج تقی پور، نورالدین زرین کلک، مجتبی میرتهماسب، جمال ساداتیان، ابوالحسن داودی، علی معلم، نظام الدین کیایی، محمدرضا مویینی، مهدی کرم پور، قاسم قلی پور، همایون اسعدیان شرکت داشتند.
گزارش: سید رضا صائمی